De paardenfluisteraar van Oranje
Een politiek huzarenstukje
Auteur: Jan S. Maiburg
Boekvorm: paperback met zwart-wit afbeeldingen
Pagina’s: 295
Uitgever: Aspekt
Uitgebracht: maart 2012
ISBN: 978.90.5911.983.3
Bespreking:Wie aan paardensport denkt, zal het eerste denken aan het wereldvermaarde Ascot, waar de beroemdste paardenraces gehouden worden. Of dichterbij huis aan Anky van Grunsven, die met haar paard Bonfire mening succes behaald heeft. Wat niet of nauwelijks met de paardensport in verband wordt gebracht, is politiek. Toch bestaat die “verbondenheid”wel degelijk, zoals Jan Maiburg aantoont in zijn boek “De paardenfluisteraar van Oranje” dat onlangs werd uitgegeven door Aspekt. Het is een schakel, die zelfs loopt tot aan ons vorstenhuis.
Jan Maiburg is zelf een fervent paardrijder en via zijn instructrice Inge Schram- van Kalmthout kwam hij in het bezit van een oud bruinlederen legerboekje dat ooit eens toebehoord had aan de Hongaar Géza Hazslinszky-Krull von Hazslin. Dit geheimzinnige boekje intrigeerde Maiburg en hij ging op zoek naar deze rasechte huzaar, die ruim twintig jaar in Nederland woonachtig bleek te zijn geweest. Na de oorlog was hij op uitnodiging van de toenmalige koningin Juliana in Nederland gekomen. De vorstin was zelf niet zo’n gepassioneerde paardrijdster als haar moeder. Voor haar gemaal Prins Bernhard waren de paarden zelfs nog belangrijker. Géza Hazslinszky was topinstructeur van de Hongaarse Koninklijke Militaire Academie en zijn hart lag bij de witte Lippizaner paarden, waar hij alles voor over had. De paarden maakten deel uit van de Spaanse Rijschool, één van de oudste opleidingen voor paardendressuur, die in Hongarije gevestigd was van 1932 tot 1945. Hazslinszky was behalve Oberbereiter ook chef van deze elite rijschool en in die hoedanigheid kwam hij met de politiek in aanraking. Hij kende mensen als Miklos Horty, Adolf Eichmann, de Zweedse diplomaat Raoul Wallenberg en had contacten met de Abwehr en het Duits verzet. Hazslinszky diende mogelijk ook als contactpersoon tussen verschillende staatshoofden als de Zweedse Prins Gustaf Adolf en Prins Bernhard. Die link met Bernhard uitte zich ook op een andere manier. Hazslinszky was zeer goed bevriend de Rus Alexander Pantchoulidzew, de levensgezel van Prinses Armgard, de moeder van Bernhard. In zijn boek oppert Maiburg onder meer de hypothese voor de grote geldsom die Bernhard ontvangen heeft inzake de Lockheed-affaire. Volgens de auteur werd van dat geld opvang geregeld voor zes Lippizaner hengsten, die Hazslinszky niet achter wilde laten, toen hij naar Nederland kwam.
Jan Maiburg heeft met “De paardenfluisteraar van Oranje”een boeiend en veelomvattend portret geschreven. Niet alleen over de persoon Géza Hazslinszky, maar ook over de verzwegen geschiedenis van de Hongaarse Spaanse Rijschool en de achtergronden van de cavaleriescholen en hun ruiters geeft de auteurinteressante uiteenzettingen. De haast ongelofelijke belevenissen van Géza Hazslinszky-Krull zullen de lezer menig keer versteld doen staan over wat zich afspeelt in het duister van de illustere wereld van de paardensport. “De paardenfluisteraar van Oranje” leest daarom bijna als een avonturenroman. Dit wordt versterkt door de bijnaam de Rode Pimpernel, die de auteur aan Hazslinszky gegeven heeft in zijn boek. Net als deze held ten tijde van de Franse Revolutie uit de boeken van barones Orcy was ook Hazslinszky vermaard om zijn vermommingen en het bedenken van codes. Bovendien was hij ook onvindbaar in de archieven totdat Jan Maiburg deze huzaar in hart en nieren weer zijn plaats teruggaf in de geschiedenis waar hij recht op had.
Beoordeling: X X X X Zeer goed
Annabel-Johanna
